Głębokie uszkodzenie rogówki i przeoczony zespół suchego oka. Opis przypadku: chihuahua Leo i zabieg PDT

Uszkodzenia powierzchni oka u zwierząt często bywają konsekwencją głębszych, ukrytych zaburzeń. W mojej codziennej praktyce okulistycznej w gabinecie, do którego trafiają pacjenci z całej Polski, kluczowym etapem leczenia jest nie tylko usunięcie skutków schorzenia, ale przede wszystkim odnalezienie jego pierwotnej przyczyny.

Przypadek chihuahuy Leo pokazuje, jak istotna jest kompleksowa diagnostyka w przypadku zaawansowanych zmian w obrębie rogówki.

Pierwotne rozpoznanie: Głębokie uszkodzenie rogówki i przeoczony KCS

Leo został skierowany do mego gabinetu z diagnozą głębokiego uszkodzenia rogówki, stanowiącego bezpośrednie zagrożenie. W takiej sytuacji często dochodzi do perforacji oka. Standardowa procedura w takim stanie wymagała natychmiastowej interwencji mikrochirurgicznej. W trakcie operacji wszyłam implant rogówkowy, co pozwoliło ustabilizować strukturę oka i skutecznie uratować je przed utratą.

Jednak samo zaopatrzenie ubytku nie rozwiązywało problemu. Podczas szczegółowego badania okulistycznego ustaliłam, że pierwotną przyczyną powstawania tak ciężkich zmian na rogówce był nie zdiagnozowany wcześniej zespół suchego oka (Keratoconjunctivitis Sicca – KCS). Wartość testu Schirmera wynosiła 0 mm/min, co oznaczało całkowity brak produkcji łez.

Oko nie tylko wymagało rekonstrukcji chirurgicznej, ale od razu potrzebowało rygorystycznego leczenia schorzenia podstawowego.

Brak reakcji na terapię miejscową i widmo enukleacji

Równolegle z zabiegiem rekonstrukcji rogówki wdrożyłam intensywną, wieloskładnikową terapię farmakologiczną nakierowaną na pobudzenie produkcji łez i nawilżenie oka. Niestety, w przypadku Leo leczenie miejscowe nie przyniosło żadnej poprawy – organizm nie zareagował na podawane leki. Zgodnie z literaturą naukową dzieje się tak w przypadku 10-15% pacjentów.

Brak filmu łzowego stwarzał bezpośrednie ryzyko ponownego ubytku, ciągłego stanu zapalnego i silnego bólu. Ze względu na brak odpowiedzi na leczenie miejscowe, w innych placówkach pacjentom w podobnym stanie często proponuje się enukleację (chirurgiczne usunięcie gałki ocznej).

Mój cel: ocalić gałkę oczną i widzenie tam gdzie jest to możliwe. Chirurgiczne leczenie zespołu suchego oka

Stanowisko okulistyczne: Usunięcie funkcjonalnego, widzącego oka z powodu ciężkiej postaci KCS powinno być ostatecznością. Jeśli narząd zachowuje zdolność widzenia, poszukuje się rozwiązań chirurgicznych, które zapewnią stałe nawilżenie powierzchni oka.

Zabieg mikrochirurgiczny: Transpozycja przewodu ślinianki przyusznej (PDT)

Uznałam, że najlepszym rozwiązaniem dla Leo będzie zabieg transpozycji przewodu ślinianki przyusznej do worka spojówkowego (Parotid Duct Transposition – PDT).

Procedura polega na precyzyjnym wypreparowaniu ujścia przewodu ślinianki przyusznej i jego przekierowaniu z jamy ustnej do worka spojówkowego, tak aby ślina zaczęła stałe nawilżać worek spojówkowy i rogówkę.

Skuteczność procedury PDTT w badaniach naukowych

Transpozycja przewodu ślinianki przyusznej to sprawdzona metoda w chirurgii weterynaryjnej. Według danych opublikowanych w literaturze naukowej:

• Skuteczność zabiegu PDTT w łagodzeniu objawów ciężkiego KCS i zwalczaniu przewlekłego bólu szacuje się na 92%.
• W jednym z badań przeprowadzono ankiety u 90 opiekunów psów, które zostały poddane zabiegowi. 90% z nich była zadowolona z efektów i namawiałaby innych opiekunów na podjęcie decyzji o zabiegu.

Efekty zabiegu i dalsze prowadzenie pacjenta

Należy pamiętać, że ślina różni się składem, pH oraz zawartością składników mineralnych od naturalnych łez. Z tego względu nie jest to rozwiązanie idealne i u części pacjentów wymaga późniejszej pielęgnacji lub dodatkowego wsparcia farmakologicznego.

W przypadku Leo transpozycja przewodu ślinianki do worka spojówkowego:

1. Zapewniła stałe nawilżenie, co natychmiast wyeliminowało ból i cierpienie spowodowane tarciem wysuszonej powiek o rogówkę.
2. Stworzyła bezpieczne środowisko dla wygojonej rogówki.
3. Pozwoliło na stabilne, dalsze prowadzenie pacjenta pod stałą kontrolą okulistyczną.
4. Opiekunka zgłosiła, że toaleta oczu (usuwanie charakterystycznego wysięku z okolicy oka) przed zabiegiem była potrzebna kilka razy dziennie, a po zabiegu raz na kilka dni!

‍

fot. Leo przed i po zabiegu. Przed oko matowe i przymknięte - jest to objaw bólu! Po zabiegu oko szeroko otwarte, komfortowe. 

‍

Podsumowanie: Odpowiednia diagnoza to klucz do ratowania wzroku

Dzięki połączeniu mikrochirurgii (wszczepienie implantu) oraz operacyjnego leczenia przyczynowego (zabieg PDT), Leo zachował gałkę oczną i widzenie, unikając amputacji oka.

Jeśli Twój pies zmaga się z nawracającymi ubytkami rogówki, brakiem łez lub skierowano go na zabieg usunięcia oka, warto wykonać pełne badanie diagnostyczne u okulisty weterynaryjnego. Chętnie pomogę Ci i Twojemu zwierzęciu – znajdziecie mnie w KoniczynaVet w Warszawie.

‍